Η φωτογραφική έρευνα του Henning Rogge αποκαλύπτει πως ακόμη και εβδομήντα χρόνια μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, τα τραύματα δεν έχουν απολύτως εξαλειφθεί. Φορτωμένος με φωτογραφικό υλικό, καλώδια διαβίβασης δεδομένων και εξοπλισμό πλοήγησης, περιπλανιέται στη γερμανική επαρχία περιδιαβαίνοντας μέσα σε αγρούς και λιβάδια. Με τη βοήθεια αεροφωτογραφιών εντοπίζει τα σημεία όπου βόμβες και χειροβομβίδες δημιούργησαν μεγάλες χοάνες μέσα στη γη. Εν μέρει κρυμμένες δίπλα σε μονοπάτια που διασχίζουν τα δάση ή μέσα σε χωράφια που ένας καταθλιπτικός ορίζοντας συγκρατεί –οι τρύπες αυτές έχουν μετατραπεί σε σιωπή και δεδομένα της ερημιάς. Η ίδια η φωτογραφία είναι ένα βουβό, ακίνητο μέσον –τονίζει την αύρα ξεχασμένων εποχών· χάρη στην καταγραφή, το παρελθόν προσδίδει στην άσημη τοποθεσία μία διαφορετική αξιοπρέπεια.

Η προσέγγιση του Henning Rogge διακρίνεται από μία τυπική, καλλιτεχνική σχολαστικότητα. Συνήθως από μία ελαφρώς υπερυψωμένη θέση ο φακός προσεγγίζει τον κρατήρα, δημιουργώντας έτσι μία εικόνα εγγύτητας, αλλά διατηρώντας παράλληλα και μία απόσταση. Ο θεατής αιωρείται πάνω από την ιδανική θέση του φωτογράφου και δε μπορεί να κινηθεί ούτε εμπρός ούτε πίσω […] Ο Henning Rogge αντιλαμβάνεται τις φωτογραφίες του ως τοπία. Και πράγματι, μπορεί κανείς θεωρήσει τις φωτογραφίες του τμήμα της παράδοσης μιας εξιδανικευμένης εικονογραφίας, ένα είδος με το οποίο αποζητά κανείς να αποχωρήσει από την κοινωνία των ανθρώπων. Οι βιότοποι που έχουν κατά ένα μέρος σχηματιστεί στους κρατήρες οι οποίοι γέμισαν με νερό θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως σύγχρονες ουτοπίες ενός καλύτερου κόσμου, όμως στην πραγματικότητα καταδεικνύουν την τελική καταστροφή ενός κόσμου όπου η φύση βρίσκεται στα χέρια της ανθρωπότητας. Eidyllion (=εἰδύλλιον) –που σημαίνει «μικρή εικόνα» στα αρχαία ελληνικά– είναι, παράλληλα με την απατηλή του ομορφιά, και φορέας ανησυχίας.

Η τρύπα του κρατήρα συμβολίζει παράλληλα μία τρύπα στην παγκόσμια ιστορία. Το παρελθόν θεωρείται ως κάποιου είδους υπολειμματική αντίδραση που δύσκολα αντιμετωπίζεται με τη φαντασία. Πολύ συχνά, οι λείες υδάτινες επιφάνειες προσομοιάζουν σε τρύπες, όπου η αδιαπέραστη και σκοτεινή επιφάνεια αντανακλά όχι μόνο το παρόν αλλά και μπορεί να συγκριθεί με τυφλά βλέμματα που έχουν αντικρίσει τη φρίκη. Δεν είναι στις προθέσεις του φωτογράφου να μεταφράσει τούτην την άβυσσο σε πάθος, όμως ο πραγματικός κρατήρας που δημιούργησε η βόμβα οφείλει να ενδιαφέρει τον θεατή εξίσου όσο και ο οπτικός αντίκτυπος της φωτογραφίας.
Μία ρήξη εξελίσσεται ανάμεσα στην εικόνα και την αφήγηση, στο ορατό και την ιστορία πίσω από αυτό, ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν, ανάμεσα στην Ουτοπία και την πεσσιμιστική ανθρωπολογία που βρίσκει την επιβεβαίωση της μέσα από τους πολέμους του 20ου αιώνα.

Prof. Dr. Gunnar Schmidt (απόσπασμα – κατόπιν αδείας του συγγραφέα)

www.henningrogge.de

Athens Photo Festival 2015
Κεντρικό Πρόγραμμα

[Memory Lab]
Α European Month of Photography (EMoP) project

Henning Rogge (HU)
Bombcraters

Μουσείο Μπενάκη (Κτήριο οδού Πειραιώς)
3 Ιουνίου – 31 Ιουλίου, 2015

Courtesy: Galerie Jo van de Loo, Munich